हायपरबॅरिक ऑक्सिजन थेरपीमुळे स्ट्रोकनंतरच्या रुग्णांच्या न्यूरोकग्निटिव्ह कार्यांमध्ये सुधारणा होते – एक पूर्वलक्षी विश्लेषण

पार्श्वभूमी:

मागील अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की हायपरबॅरिक ऑक्सिजन थेरपी (HBOT) स्ट्रोकनंतरच्या दीर्घकालीन टप्प्यातील रुग्णांची शारीरिक हालचाल आणि स्मरणशक्ती सुधारू शकते.

उद्दिष्ट:

दीर्घकालीन अवस्थेतील स्ट्रोकनंतरच्या रुग्णांच्या एकूण संज्ञानात्मक कार्यांवर एचबीओटीच्या (HBOT) परिणामांचे मूल्यांकन करणे, हा या अभ्यासाचा उद्देश आहे. संभाव्य बदल घडवणारे घटक म्हणून स्ट्रोकचे स्वरूप, प्रकार आणि स्थान यांचा अभ्यास करण्यात आला.

पद्धती:

२००८-२०१८ दरम्यान, ३ महिन्यांपेक्षा जास्त जुन्या स्ट्रोकवर हायपरबॅरिक ऑक्सिजन थेरपी (HBOT) घेतलेल्या रुग्णांचे पूर्वलक्षी विश्लेषण करण्यात आले. सहभागींवर मल्टी-प्लेस हायपरबॅरिक चेंबरमध्ये खालील प्रोटोकॉलनुसार उपचार करण्यात आले: आठवड्यातून ५ दिवस, ४० ते ६० दैनिक सत्रे. प्रत्येक सत्रात २ एटीए (ATA) दाबावर ९० मिनिटांसाठी १००% ऑक्सिजन आणि दर २० मिनिटांनी ५ मिनिटांचा एअर ब्रेक समाविष्ट होता. वैद्यकीयदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण सुधारणा (CSI) ही > ०.५ स्टँडर्ड डेव्हिएशन (SD) अशी परिभाषित करण्यात आली.

निकाल:

या अभ्यासात 162 रुग्णांचा (75.3% पुरुष) समावेश होता, ज्यांचे सरासरी वय 60.75±12.91 होते. त्यांच्यापैकी, 77 (47.53%) जणांना कॉर्टिकल स्ट्रोक होता, 87 (53.7%) स्ट्रोक डाव्या गोलार्धात होते आणि 121 जणांना (74.6%) इस्केमिक स्ट्रोक आला होता.
एचबीओटीमुळे सर्व संज्ञानात्मक कार्य क्षेत्रांमध्ये लक्षणीय वाढ झाली (p < 0.05), आणि ८६% पक्षाघातग्रस्तांनी सीएसआय (CSI) प्राप्त केले. एचबीओटीनंतर कॉर्टिकल स्ट्रोक आणि सब-कॉर्टिकल स्ट्रोक यांच्यामध्ये कोणताही लक्षणीय फरक आढळला नाही (p > 0.05). रक्तस्रावी स्ट्रोक असलेल्या रुग्णांमध्ये एचबीओटीनंतर माहिती प्रक्रिया गतीमध्ये लक्षणीयरीत्या जास्त सुधारणा दिसून आली (p < 0.05). डाव्या गोलार्धातील स्ट्रोक असलेल्या रुग्णांमध्ये मोटर क्षेत्रात जास्त वाढ दिसून आली (p < 0.05). सर्व संज्ञानात्मक क्षेत्रांमध्ये, मूळ संज्ञानात्मक कार्य हे सीएसआयचे एक महत्त्वाचे सूचक होते (p < 0.05), तर स्ट्रोकचा प्रकार, स्थान आणि बाजू हे महत्त्वाचे सूचक नव्हते.

निष्कर्ष:

एचबीओटीमुळे अगदी दीर्घकालीन शेवटच्या टप्प्यातही सर्व संज्ञानात्मक क्षेत्रांमध्ये लक्षणीय सुधारणा घडून येते. एचबीओटीसाठी पक्षाघात झालेल्या रुग्णांची निवड पक्षाघाताचा प्रकार, स्थान किंवा जखमेची बाजू यांऐवजी कार्यात्मक विश्लेषण आणि सुरुवातीच्या संज्ञानात्मक गुणांवर आधारित असावी.